Sonbaharda Bağışıklığınızı Güçlendirmek İçin Bilmeniz Gerekenler

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar erken artış gösterirken, bağışıklık sistemini desteklemek her zamankinden daha elzem hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, aynı zamanda fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını güçlendirmek, yalnızca bir takviyeye değil, kanıtlanmış geniş kapsamlı yaşam tarzı değişikliklerine dayanır. Vitamin ve mineral takviyelerinin habersiz kullanımı etki yerine ciddi risk olabilir. Bu yüzden, doktora danışıp eksiklikler belirlenmeden gelişigüzel takviyelere yapılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, sonbaharda bağışıklığı güçlendirmenin bilimsel 7 temel prensibini sıraladı. Ayrıca uyarılar ve değerli tavsiyelerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

Bağırsaklarımızda yaşayan yıpratıcı olmayan mikroorganizmalar, savunma sisteminin düzenlenmesi ve vücudun savunma mişların yapısında önemli katkı üstleniyor. Yüzde 70’e kadar bağışıklık hücreleri bağırsaklarda bulunuyor. Klinik çalışmalar sık probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, iyi bakterileri beslediğini ve koruyucu bakterilerin sayısını arttırdığını gösteriyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının süresini ve şiddetini azaltmaya yardımcı. Bu nedenle, ev yapımı yoğurt, kefir, turşu, şıra, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller, pancar gibi gibi besinleri ihmal etmeyin. Ancak, bu gıdaları alırken, risk grubunda iseniz, öncelikle uzman bilgilendirme gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminler bağışıklık koruma mekanizmasında çok önemli rol üstleniyor. Lakin bu takviye edilmesi gereken miktarları herkese aynı şekilde uygulanmamalı. Bunun yanı sıra, özellikle D vitamini ihtiyaç hekim kontrolüyle tespit edilip ve eksiklik saptanırsa, uygun destek planlanmalı. Çeşitli sebze-meyveler ve protein kaynaklarını içeren bir beslenme düzeni ise, vücudun ihtiyaçlarını desteklemesine katkı oluyor.

Kalitesiz uyku, vücutta iltihap ve kortizol hormonunun yükselmesine neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede etki düşer. Çalışmalar her 7-9 saat kesintisiz uyumanın başlıca 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın kritik önem taşıdığını göstermektedir. İyi uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını tesvik eder.

Günlük orta yoğunlukta aktiviteler, bağışıklık seviyesini desteklemenin yanı sıra genel sağlığı de destekler. Haftada en az 150 dakika, musait iseniz 30 dakika hızlı yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, dinç bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişinin yaşına ve sağlık durumuna özel olmalı. Akıllı hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek güçlü sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kuruyan burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücre içine tutunmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle, kış mevsiminde susama hissi azalırken, mukozal zarlarının kuru olmayan kalması önemlidir. Günlük sıvı ihtiyacı kişiye göre değişebilir, yaş, aktivite seviyesine ve iklim şartlarına göre farklılık gösterebilir. Genel olarak, herkes susuz kalmadan yeterince sıvı tüketmeli, gün boyunca susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha nemli kalması sağlanır ve virüslerin hücreye tutunması mümkün olur.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

Yaz ve ilkbahar aylarında güneş, vücudun D3 vitamini üretimini destekliyor. Ancak, soğuk mevsimi aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B ışınları nedeniyle D vitamini üretimi özellikle zorlaşıyor. Bu durumda, güneşsiz saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, besleyici beslenmeye önem vermek ve doktor kontrolünde destek almak önemli. Makul ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini sağlar ve bağışıklık sistemine katkı sağlar. D vitamini takviyeleri, ciddi dozlarda kullanıldığında sağlığa zarar verebilir; bu nedenle, doktor kontrolüyle ve dozda alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, mevsim boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini azaltmaya destekliyor.